GOBO “อาวุธลับ” ของนักออกแบบแสง

โกโบ้ “GOBO” หนึ่งใน “อาวุธลับ” ของนักออกแบบแสงที่ทรงพลังและคลาสสิคที่สุด

การใช้ Gobo (โกโบ้) ในการจัดแสง เป็นเทคนิคที่ง่าย ประหยัด แต่ให้ผลลัพธ์ทรงพลังมาตั้งแต่ยุคเริ่มต้นของงาน Stage Lighting เพราะโกโบ้สามารถใช้เล่าเรื่องโดยสร้างลวดลาย บรรยากาศ และอารมณ์ของการแสดงให้โดดเด่น จึงถูกใช้ทั้งในคอนเสิร์ต ละครเวที งานอีเวนต์ แฟชั่นโชว์ รวมถึงงานติดตั้งในอาคารและนิทรรศการต่าง ๆ

Gobo คืออะไร ??
Gobo ย่อมาจาก “Go Before Optics” แปลตรงตัวคือ อยู่หน้าแหล่งกำเนิดแสง
ซึ่งสิ่งนั้นมักเป็นแผ่นโลหะเจาะเป็นลวดลาย หรือแผ่นแก้วทนความร้อนพิมพ์ลาย ที่ใส่ไว้ “หน้าหลอด” ในโคมไฟชนิดที่มีเลนส์ เพื่อให้แสงที่ส่องลอดแผ่นโกโบ้ออกมาเกิดเป็นภาพแสงเงาตามลวดลายนั้น ๆ

โกโบ้จะใช้ได้ผลดีที่สุดกับโคมไฟมีเลนส์ประเภท สปอต ( Spot ) หรือ โปรไฟล์ ( Profile ) เพราะสามารถปรับโฟกัสเพื่อฉายภาพแสงเงาให้ออกมา คมชัด หรือ เบลอ ได้ ไม่ว่าจะเป็นมูฟวิ่งไลท์หรือไม่ก็ตาม

โกโบ้ สามารถสร้างเรื่องราว บ่งบอก สถานที่ แม้ไม่มีฉาก พร๊อบ ใดๆ

ด้วยการเลือกใช้ลวดลายที่เหมาะสม โคมไฟเพียงดวงเดียวหรือไม่กี่ดวง สามารถเปลี่ยนเวทีหรือพื้นที่ให้กลายเป็น “วิหาร” หรือ “เมือง” หรือ “ป่าลึก” ได้ในพริบตา ด้วยการใช้ “Gobo” (โกโบ้) สร้างสถานที่เสมือน ให้สอดคล้องกับเรื่องที่ถูกเล่าในโชว์นั้นๆ

สู่มิติของพื้นที่
เราไม่ได้ใช้ Gobo เพื่อลายกราฟิกสวย ๆ ลงบนฉากหรือพื้นผิวต่าง ๆ เท่านั้น แต่เราใช้มันเพื่อ “หลอกตา” และ “สร้างเอฟเฟกต์” บนความว่างเปล่า

● สร้างมูดแอนด์โทน: ในงานอีเวนต์ต่าง ๆ การใช้ลวดลายกราฟิกที่ครีเอทีฟและเข้ากับ Theme ของงาน จะช่วยสร้างบรรยากาศให้สนุกยิ่งขึ้น
● พื้นผิวเสมือน: สร้าง Texture ใหม่ ๆ ให้กับพื้นที่ที่ว่างเปล่าให้ดูน่าสนใจ เหมาะกับงานสถาปัตยกรรม แลนด์สเคป หรือการถ่ายภาพ

● มิติกลางอากาศ “Air Effect” หรือ “Flower Effect” ลำแสงเป็นเส้นสายที่กระจายเป็นแฉกออกจากโคมไฟ เป็นลูกเล่นที่เรามักเห็นในงานคอนเสิร์ต ที่จริงแล้วคือแสงจากโกโบ้ผ่านหมอก (Haze) หรือควัน (Smoke) ที่ส่องเข้าหาผู้ชม ช่วยแบ่งสัดส่วนเวทีให้ดูมีมิติความลึก (Depth) ทันที

“คมชัด” อาจไม่ใช่คำตอบเสมอไป
งานที่ต้องการเลียนแบบแสงธรรมชาติ เช่น งานละครเวที หรือถ่ายภาพยนตร์ ถ้าโฟกัส (Focus) ให้ลวดลายคมชัดมาก ๆ ภาพที่ออกมาจะดูแข็งและจงใจเกินไป แต่ถ้าโฟกัสฟุ้งพอดี เบลอนิด ๆ (Defocus) แสงเงาจะดูสมจริง เช่น ซีนแสงแดดที่ลอดผ่านหน้าต่าง หรือร่มไม้